1. KONSPEKT

Konspekt zajęć praktycznych

opracował - mag Mirosław Ruciński

Przedmiot nauczania: Zajęcia praktyczne

Dział: Urządzenia elektryczne.

Data lekcji:                                      

Miejsce prowadzenia lekcji: pracownia zajęć praktycznych.

Czas trwania zajęć: 5 godz.

Czas trwania instruktażu wstępnego wraz z prezentacją 45 min.

Ilość slajdów wykorzystanych w prezentacji 15.

 

 Temat: Wykonanie połączeń układu sterowania stycznika elektromagnetycznego.

 

Cele nauczanie:

Wiadomości:

Uczeń zna aparaturę elektryczną wykorzystywaną w budowanych układach.

Uczeń zna symbole graficzne aparatów elektrycznych.

Umiejętności:

Uczeń umie odczytać schemat elektryczny.

Uczeń potrafi samodzielnie wykonać połączenia układów sterowania.

Postawy:

Uczeń prawidłowo, estetycznie i zgodnie z normami wykonuje połączenia elektryczne, dba o porządek na stanowisku pracy, przestrzega zasady bhp oraz prawidłowo wykorzystuje narzędzia i powierzone mu materiały.

 

Metoda:

Pokaz, elementy nauczania problemowego, ćwiczenia, prezentacja.

 

Środki dydaktyczne:

Rzutnik z kompletem slajdów przedstawiających plan i przebieg zajęć.

Prezentacja „Wykonanie połączeń układu sterowania ”.

Narzędzia - komplet wkrętaków, nóż, ściągaczki do izolacji, obcinaczki boczne, szczypce oczkowe.

Schematy i symbole graficzne aparatów elektrycznych.

Aparaty elektryczne, (styczniki, przyciski sterownicze, lampki sygnalizacyjne, przewody elektryczne).

Rozdzielnice elektryczne wraz z dokumentacją do wykonania ćwiczeń praktycznych.

 

Formy organizacyjne:

Pokaz z prezentacją slajdów, praca grupowa.

Praca indywidualna na stanowiskach ćwiczeniowych.

 

Przebieg zajęć praktycznych

 

Instruktaż wstępny

 

  1. Sprawdzenie listy obecności i przygotowania uczniów do zajęć.

  2. Podanie tematu lekcji, uświadomienie uczniom celu lekcji.

  3. Omówienie poszczególnych zagadnień z użyciem prezentacji.

 

3.1 Podstawowe wiadomości dotyczące schematów elektrycznych.

3.1.1 Schemat montażowy.

3.1.2 Schemat ideowy, tor prądowy.

3.1.3 Schemat sterowania.

3.2 Omówienie budowy aparatów i pokazanie styków aparatów elektrycznych wykorzystanych w połączeniach elektrycznych, (podstawowe wiadomości niezbędne w wykonywanym ćwiczeniu).

3.3  Zapoznanie z symbolami graficznymi aparatów elektrycznych wykorzystanych w układzie.

3.4  Przedstawienie sposobu wykonania połączenia.

3.5  Odnalezienie punktów do połączenia w wykonywanym układzie.

3.5.1    Planowanie przebiegu ułożenia przewodu.

3.5.2    Zdjęcie izolacji z przewodu.

3.5.3    Kształtowanie i układanie przewodu.

3.5.4    Podłączenie przewodu do zacisków aparatów elektrycznych.

3.5.5    Sprawdzenie połączenia.

3.6  Podsumowanie i odpowiedzi na pytania uczniów.

3.7  Powtórzenie najważniejszych elementów szkolenia.

3.8   Przepisy BHP podczas wykonywania prac łączeniowych,

narzędzia, stanowisko pracy, postawa i zachowanie podczas wykonywania pracy.

 

  1. Omówienie kryteriów oceniania.

4.1  Jakości wykonania pracy.

4.2  Wydajności pracy.

4.3  BHP i organizacji pracy.

4.4  Stosunek do pracy i osobista postawa.

4.5  Kultury pracy i poszanowania mienia społecznego.

 

  1. Podanie informacji - gdzie można uzyskać więcej wiadomości na temat: Wykonanie połączeń obwodu sterowania.

 

  • Internet strony WWW. (podanie stron internetowych).

  • Podręczniki szkolne, katalogi aparatów elektrycznych, czasopisma elektryczne (podanie tytułów).

 

6. Rozdanie prac i ćwiczeń do wykonania.

 

Instruktaż bieżący

 

W czasie wykonywania ćwiczeń zwracam uwagę na:

 

  • organizację stanowiska roboczego,

  • stan narzędzi i przyrządów,

  • bhp,

  • jakość wykonywanej pracy,

  • stosunek do pracy i osobistą postawę,

  • kulturę pracy,

  • wydajność pracy, stosunek do powierzonego mienia,

  • osobiste zaangażowanie się ucznia w pracy.

 

Wstępne omówienie wykonanej pracy.

 

Instruktaż końcowy

 

1. Ogólne podsumowanie wyników pracy całej grupy z określeniem

     stopnia wykonywania zadań i osiągnięcia wytyczonego celu.

2. Porównanie pracy najlepiej i najgorzej wykonanej, (pochwały i      

    wyróżnienia).

3. Indywidualne omówienie pracy, (samoocena wraz z uzasadnieniem)    

4. Ocena wykonanych prac, wpisanie ocen do dzienniczków  

    ucznia.

5. Podanie tematu nowej lekcji.

powrót na stronę główną

 

Temat lekcji : Dopasowanie dobór i montaż aparatury modułowej.

 

1. Wykonanie rozdzielnicy na stanowisku pracy w oparciu o przygotowaną dokumentację techniczną.

2. Dobór aparatury modułowej,

3. Montaż aparatów zgodnie ze schematem.

4. Wykonanie połączeń obwodów elektrycznych.

 

Cele nauczania

 

WIADOMOŚCI:

Uczeń zna symbole aparatów elektrycznych.

Uczeń zna przeznaczenie, wykorzystanych w projekcie aparatów.

UMIEJĘTNOŚCI:

Uczeń posiada podstawowe umiejętności posługiwania się dokumentacją techniczną.

Uczeń potrafi dokonać montażu modułowych aparatów elektrycznych.

Uczeń potrafi wykonać połączenia obwodów elektrycznych.

POSTAWY:

Uczeń przestrzega zasad bhp.

Uczeń dba o wygląd estetyczny wykonywanych prac.

 

 Tok zajęć

1. Część organizacyjna.

Sprawdzenie listy obecności.

Sprawdzenie ubrań roboczych i podręcznych narzędzi.

Zapytanie o stan zdrowia i samopoczucia.

Rozpoczęcie lekcji.

 

2. Podanie tematu lekcji i uświadomienie uczniom celu lekcji.

Dialog z klasą wykorzystujący pytania pomocnicze do uczniów.
Rozmowa powinna doprowadzić do pełnego zainteresowania uczniów tematem lekcji oraz wywołać motywację do intensywnej pracy podczas zajęć.

3. Sprawdzenie wiadomości z lekcji poprzedniej.

(z takich zagadnień, których znajomość jest niezbędna na obecnej lekcji). Omówienie dokumentacji technicznej (schematy ideowe i montażowa aparatów elektrycznych).
Pomocą powinny być aparaty i katalogi aparatów elektrycznych.             

 

4. Podanie nowego materiału.

Podanie uczniom zasad dotyczących montażu i doboru aparatów elektrycznych oraz omówienie najważniejszych zasad wykonania prac od których zależy wynik końcowy.
Podczas pokazu uczniowie korzystają z dokumentacji technicznej, według której wykonują montaż aparatów. Szczególną uwagę zwracam na przestrzeganie zasad bhp oraz prawidłowe użycie narzędzi.

 

5. Samodzielna praca uczniów.
Ta część lekcji przewidziana jest na pracę indywidualną i zespołową na stanowiskach pracy. Nauczyciel czuwa nad całością udzielając w razie potrzeby technicznych wskazówek.

 

6. Podsumowanie.

 

Dyskusja w grupie
Rozmowa z uczniami powinna utrwalić wiadomości dotyczące doboru i montażu aparatów modułowych oraz pojęć z nim związanych (m.in. schemat ideowy, schemat montażowy itp.), a także prawidłowe nazewnictwo aparatów montowanych podczas zajęć. Należy też zwrócić uwagę uczniów na technikę wykonania poszczególnych prac, dokładność, staranność, ich indywidualny charakter i ogólne zasady doboru i montażu. Po "krytycznym" ustosunkowaniu się uczniów do prac - nauczyciel powinien dokonać oceny wyrażonej stopniem. Ważne jest, by oprócz aspektów czysto technicznych oraz odczucia estetycznego brać pod uwagę wkład pracy i zaangażowanie ucznia oraz jego indywidualizm w podejściu do tematu.

 

Zakończenie lekcji

 

Podsumowanie lekcji przez nauczyciela.

 

Zawiera najistotniejsze informacje, które wiążą w całość wiedzę i umiejętności zdobyte na lekcji z dotychczasowym zasobem wiedzy sytuując ją w kontekście potrzeb życiowych człowieka.
Pożądane byłoby takie zakończenie, by osiągnąć dodatkowy (oprócz celów dydaktycznych, estetycznego) cel wychowawczy.

Zasygnalizowanie dalszych lekcji mających związek z aktualnie zakończoną i bazujących na sprawnościach, które uczniowie na niej nabyli.

powrót na stronę główną

 

Temat:    Montaż styczników elektromagnetycznych

 

Cel  dydaktyczny:  

.        Kształtowanie umiejętności montażu styczników.

.        Kształcenie  umiejętności doboru styczników.

.        Kształcenie  umiejętności  posługiwania  się  symbolami i oznaczeniami w  praktyce.

              ( umiejętność  ich  rozróżniania  i  klasyfikowania)

      

Cel  wychowawczy:

.        Wyrabianie postawy aktywnego  uczestnictwa.

.        Wyrabianie nawyku bezpiecznego posługiwania się narzędziami, urządzeniami.

 

Metody:

.        Pokaz

.        Opis

.        Problemowa

.        Laboratoryjna

 

Środki  dydaktyczne:

.        Książki i czasopisma fachowe

.        Styczniki 

.        Rzutnik multimedialny

.        Program komputerowy PowerPoint

.        Komputer

.        Tablice ćwiczeniowe do montażu styczników

 

Forma  pracy:

.        Zbiorowa

.        Zespołowa

.        Indywidualna

 

Czas  realizacji  - instruktaż  45 min

 

 

 

Przebieg  zajęć.

 

1. N: Czynności  organizacyjne:

a) sprawdzenie  obecności, 

b) upewnienie się o stanie przygotowania uczniów w zakresie: bhp, zdrowia,

c) podanie tematu zajęć,    

d) uświadomienie uczniom celu zajęć.

 

2. N: U: Ogólne informacje o zastosowaniu styczników:

 

Wśród wszystkich aparatów elektrycznych instalowanych w rozdzielnicach i szafach sterowniczych poważne miejsce zajmują aparaty łączeniowe, w tym styczniki. Stycznik jest rozłącznikiem, którego cechuje przede wszystkim duża trwałość mechaniczna oraz duża częstość łączeń, przy stosunkowo małych wymiarach, niewielkiej masie i wysokiej pewności działania. Wymienione cechy oraz możliwość i łatwość zdalnego sterowania sprawiają, że styczniki szczególnie nadają się do stosowania we wszystkich układach napędowych i urządzeniach elektroautomatyki.

Silniki elektryczne, piece akumulacyjne, oświetlenie zewnętrzne dla dużych terenów i inne większe odbiorniki energii elektrycznej wymagają zastosowania odpowiednich urządzeń do ich manewrowania -STYCZNIKÓW (rozłączników manewrowych).

Styczniki wykorzystuje się jako łączniki manewrowe przede wszystkim tam gdzie wymagana jest duża częstość łączeń lub zdalne sterowanie

 

 Rodzaje styczników

Styczniki można klasyfikować według różnych kryteriów. Najczęściej jednak wyróżnia się następujące grupy:
- styczniki wysokiego napięcia,
- styczniki niskiego napięcia,
- styczniki prądu przemiennego,
- styczniki prądu stałego.

Największe zastosowanie mają styczniki niskiego napięcia prądu przemiennego, tzw.
ogólnoprzemysłowe.  

 

N: Uruchamia prezentację wyświetlając pierwszy slajd przygotowanej prezentacji. Następnie w trakcie zajęć eksponowane są w odpowiednich momentach slajdy kolejnych ogniw  lekcji. Prezentowane są przygotowanie styczniki i układy sterowania.

 

N: Uruchamia wcześniej przygotowany układ sterowania stycznikiem, który załącza oświetlenie.

U: Obserwują działanie układu.

 

3. Budowa styczników

 

N: Prezentuje uczniom różnego rodzaju styczniki  zgromadzone w formie  wystawki.

Przedstawia przykłady styczników korzystając z programu PowerPoint

U: Oglądają

 

N: Wyświetla foliogram przedstawiający budowę stycznika.

 

N:  Rozdaje przygotowane styczniki uczniom, a następnie omawiana jest budowa stycznika

Stycznik zbudowany jest z następujących elementów

.           izolacyjna podstawa stycznika

.           rdzeń nieruchomy

.           cewka stycznika

.           zwora ruchoma elektromagnesu.

.            

.           styk nieruchomy

.           styk ruchomy

.           zestyki zwierne i rozwierane, umieszczone w torach prądowych pomocniczych

.           sprężyny stykowe zapewniające docisk styków

.            

.           komory gaszeniowe łuku elektrycznego

 

 

U: Omawiają budowę styczników, obserwując prezentację oraz przykładowe styczniki elektromagnetyczne.

 

 

N: W międzyczasie wybiera jeden stycznik i rozkłada go na części Następnie  prosi  kolejnego ucznia o zidentyfikowanie (nazwanie) poszczególnych elementów.

 

U: Pozostali  uczniowie  obserwują i razem z nauczycielem pomagają w rozwiązywaniu ewentualnych trudności.

 

4. Dobór styczników, parametry techniczne, kategorie użytkowania styczników.

 

N. Wyświetla kolejne slajdy przedstawiające tabele (dobór styczników, parametry techniczne, kategorie użytkowania styczników)

U: Obserwują i razem z nauczycielem pomagają w rozwiązywaniu ewentualnych trudności.

 

Podstawowe zasady doboru styczników

Podstawowe kryterium doboru stycznika stanowią środowiskowe i łączeniowe warunki jego pracy. Warunki łączeniowe polegają na określeniu kategorii użytkowania stycznika, napięcia łączeniowego oraz prądu łączeniowego lub mocy znamionowej sterowanego silnika dla danej kategorii. Producenci styczników na ogół podają w kartach katalogowych moce największych silników indukcyjnych klatkowych (kategoria pracy AC-3) jakie mogą być załączane i wyłączane stycznikiem w danej kategorii użytkowania.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że zdolność łączeniowa stycznika jest ściśle związana z kategorią jego użytkowania. Ten sam stycznik ma różne zdolności łączeniowe w różnych kategoriach użytkowania. Nie zwrócenie uwagi na kategorię użytkowania może spowodować bardzo wyraźne zmniejszenie trwałości stycznika lub poważne zakłócenia w jego funkcjonowaniu do sklejenia styków włącznie. Dalsze kryteria doboru styczników stanowią dane dotyczące napięć sterowania (napięcia cewki), czasów załączania i wyłączania, obciążalności zestyków pomocniczych itp.

 

 

Parametry techniczne:

Napięcie znamionowe izolacji Uiz i  napięcie znamionowe stycznika Un

Moc odbiornika i jego charakter (silnikowy, grzejny, oświetleniowy, trakcyjny)

 

Prąd znamionowy ciągły i łączeniowy w kategorii użytkowania AC1 [A]

Moc silnika klatkowego w kategorii AC3 [kW]

Prąd znamionowy ciągły i łączeniowy w kategorii użytkowania AC2-AC4 [A]

Częstość łączeń (zależy od funkcji stycznika), Dopuszczalna częstość łączeń [1/h]

 

Napięcie sterowania (zależy od dostępnej sieci lub źródła)

 

Moce wyłączalne związane z wytrzymałością dynamiczną i cieplną. Graniczna zdolność łączenia [kA]

 

Kategorie użytkowania styczników są umownym określeniem ich własności, w celu umożliwienia porównywania ze sobą różnych styczników w znormalizowanych warunkach probierczych. Znormalizowane kategorie użytkowania umożliwiają również dobór styczników do łączenia silników w typowych warunkach roboczych. Warunki robocze styczników przy załączaniu i wyłączaniu różnego rodzaju odbiorników mogą różnić się zasadniczo.
Przy załączaniu występuje zwykle przeciążenie, np. prąd płynący przy załączaniu pieca oporowego jest niewiele większy od prądu znamionowego pieca, natomiast prąd płynący przy rozruchu silnika przekracza kilkakrotnie (5÷7,5) jego prąd znamionowy. Przy wyłączaniu silników w warunkach tzw. impulsowania, prąd wyłączany jest również większy od prądu znamionowego silnika, gdyż jego prędkość obrotowa jest mniejsza od prędkości znamionowej.

 

5. Montaż styczników

 

N. Prezentuje kolejne etapy montażu styczników.

U: Obserwują i razem z nauczycielem pomagają w rozwiązywaniu ewentualnych trudności.

 

  • Montaż mechaniczny.

 

1.      Montaż szeregowy na szynie TH-35.

2.      Montaż przy pomocy śrub i wkrętów.

3.      Dobór narzędzi.

4.      Nieprawidłowości i błędy występujące podczas montażu.

5.      Przepisy bhp podczas montażu.

 

  • Montaż elektryczny

 

1.      Nieprawidłowości i błędy występujące podczas montażu.

2.      Dobór narządzi.

3.      Przepisy bhp podczas montażu.

4.      Międzynarodowe oznaczenia zacisków.

 

N: Uruchamia prezentację Power Point, na ekranach monitorów pojawia się napis  oznaczenia zacisków stosowane na schematach elektrycznych

N: Podaje oznaczenia zacisków styczników stosowane na schematach :

 

 LP

 

NAZWA

OZNACZENIE

UWAGI

 

1

 

 

zaciski cewki

 

A1  , A2

 

 

2

 

styki główne

( zaciski torów głównych)

 

1 / 2   , 3 / 4   ,  5 / 6  itd

 

Oznaczenie jednocyfrowe

 

3

 

styki pomocnicze

 

rozwierne

11, 12

21, 22

        31, 32   itd.

Oznaczenie dwucyfrowe

1 cyfra--------nr styku

2 cyfra  (1,2) styk rozwierny

 

4

 

styki pomocnicze

 

zwierne

13, 14

23, 24

         33, 34   itd.

Oznaczenie dwucyfrowe

1 cyfra -------nr styku

2 cyfra  (3,4) styk zwierny

 

 

 

N: Wybiera z wystawki stycznik i podaje go uczniom aby rozpoznali w  jakie styki wyposażony jest ten stycznik.

U: Odczytują oznaczenia i zapisują je na tablicy  określając rodzaj styków

U: Pozostali uczniowie kontrolują zapisy na tablicy i potwierdzają lub nie ich prawidłowość. 

 

 

6. Podsumowanie zajęć, utrwalenie wiadomości.

 

Podanie źródeł wiadomości uzupełniających i rozszerzających.

 

N: Uruchamia kolejny slajd zawierający podsumowanie zajęć. Uruchamia przeglądarkę internetową prezentując stronę WWW, na której zamieszczono informacje uzupełniające dotyczącą styczników elektromagnetycznych oraz program prezentujący działanie stycznika.

 

 

Instruktaż bieżący

 

  1. W czasie wykonywania ćwiczeń zwracam uwagę na:

 

  • organizację stanowiska roboczego,

  • stan narzędzi i przyrządów,

  • bhp,

  • jakość wykonywanej pracy,

  • stosunek do pracy i osobistą postawę,

  • kulturę pracy,

  • wydajność pracy, stosunek do powierzonego mienia,

  • osobiste zaangażowanie się ucznia w pracy,

 

  1. Wstępne omówienie wykonanej pracy.

 

 

Instruktaż końcowy

 

1.      Ogólne podsumowanie wyników pracy całej grupy z określeniem stopnia wykonywania zadań i osiągnięcia wytyczonego celu.

 

2.      Porównanie pracy najlepiej i najgorzej wykonanej.

3.      Pochwały i wyróżnienia.

4.      Indywidualne omówienie pracy uczniów (samoocena – ocena wraz z uzasadnieniem).

5.      Ocena uczniów i wpisanie ocen do dzienniczków ucznia.

6.      Podanie tematu nowej lekcji.

 

 

Opracował mgr Mirosław Ruciński

 

 

powrót na stronę główną

   Strona opracowana przez Mirosława Rucińskiego